„To, co wyrasta z mocnego korzenia,  w gałęzie, kwiat i owoc się zamienia.”  
(Aliszer Nawoi Nizamaddin) 

Rok 1871, to początki.

Wówczas w Gnieźnie powstała pierwsza polska Kasa  Pożyczkowa dla Miasta i Okolicy, która jak wynika z historycznych relacji szybko rosła w siłę, stając się już na początku XX wieku, jedną z największych wśród banków ludowych w Wielkopolsce. Okres międzywojenny minionego wieku dla bankowości spółdzielczej to nie tylko okres rozwoju gospodarczego, ale także krzewienia wartości społeczno-patriotycznych, umacniania samorządu spółdzielczego i rozwoju spółdzielczych form gospodarowania.1

W cieniu ważnych wydarzeń

Druga wojna światowa przerwała działalność spółdzielczą, a w systemie polityczno-społecznym ukształtowanym po wojnie spółdzielczość podporządkowana została priorytetom państwa i założeniom gospodarki socjalistycznej. Do 1953 roku, bank pod ówczesną nazwą  – Gminna Kasa Spółdzielcza  –  funkcjonował w strukturach Banku Rolnego, a później podlegał Narodowemu Bankowi Polskiemu. Obecną nazwę uchwalono w 1959 roku.2

Przełomową datą w historii bankowej spółdzielczości, był rok 1975, w którym na mocy nowej ustawy o prawie bankowym funkcję centralnego związku banków spółdzielczych, przejął Bank Gospodarki Żywnościowej, pod szyldem którego Bank Spółdzielczy w Gnieźnie funkcjonował piętnaście lat.  Był to okres wyczekiwania na samodzielność, którą mogła zapewnić zmiana ustroju polityczno-gospodarczego w kraju. Tak  też się stało. Koncepcja centralnie zarządzanych związków spółdzielczych nie odpowiadała bowiem przyjętemu w Konstytucji nowemu modelowi gospodarczemu, opartemu na założeniach społecznej gospodarki rynkowej.

Ponowne narodziny

Lata dziewięćdziesiąte minionego wieku były szansą na odzyskanie dawnej świetności oraz rozwój niezależnych i samorządnych spółdzielni. Historia boleśnie jednak przypomina, że nie były to lata łatwe dla sektora spółdzielczego, który dźwigając spuściznę minionego okresu, został poddany trudnej próbie transformacji w warunkach gospodarki opartej na mechanizmach rynkowych.       
 
Bank Spółdzielczy w Gnieźnie, nie czekał bezczynnie na wykrystalizowanie się sytuacji polityczno-gospodarczej  i w 1990 roku wraz z grupą ponad 120 innych banków spółdzielczych, zainicjował proces budowania nowego sektora spółdzielczego, uczestnicząc w powołaniu banku regionalnego.3  

Proces ten przypominał wznoszenie nowych murów, które oparto jednak na starym ale trwałym fundamencie zbudowanym przed laty. Stworzenie nowych struktur sektora spółdzielczego i utworzenie w nich Gospodarczego Banku Wielkopolski w Poznaniu4, miało bowiem wesprzeć samodzielne banki spółdzielcze w dążeniu do zapewnienia wyższego poziomu bezpieczeństwa i profesjonalizmu. O odrzuceniu tradycji nie było jednak mowy. Ówczesna koncepcja była klarowana i przekonywująca. Okazała się także trwałym zalążkiem budowania nowej wizji sektora, która następnie została uregulowana w przepisach prawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających5.

Ostatnie dwudziestolecie, to okres niezwykle trudny dla polskiej spółdzielczości. Bank Spółdzielczy w Gnieźnie  przeszedł jednak tę próbę pomyślnie. Czerpiąc  swoją siłę z wieloletniej tradycji i zaufania Klientów, nieustannie pracuje na  markę solidnego i wiarygodnego partnera finansowego.

Konsolidacja sił

W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych minionego wieku bank umocnił się kapitałowo, przyłączając sześć banków spółdzielczych działających w okolicznych gminach. Obecnie funkcjonują  one jako  jego oddziały. Było to możliwe dzięki dojrzałości do zmian i przełamaniu mentalności związanej z historyczną wizją związków spółdzielczych i ukierunkowaniu swojej polityki na potrzeby współczesnego rynku. Polityka konsolidacji pozwoliła poszerzyć obszar działania Banku Spółdzielczego w Gnieźnie. Toteż sukcesywnie, choć z rozwagą,  bank rozwijał strukturę organizacyjną, tworząc nowe placówki operacyjne w obrębie  swojego  działania.  Aktualnie bank działa na terenie województwa wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego, posiadając swoje placówki na terenie czterech powiatów: gnieźnieńskiego, mogileńskiego, wągrowieckiego, poznańskiego  i na terenie  miasta  Poznania.  Bank dzięki swojemu rozwojowi ekonomicznemu zyskał także przyzwolenie do działania na terenie całego kraju, co prawnie zostało usankcjonowane w statucie banku.6

Już na rynku europejskim

Od kliku lat Bank Spółdzielczy w Gnieźnie współuczestniczy w rynku europejskim, który  wymusił potrzebę  zweryfikowania dotychczasowej działalności i dostosowania jej do standardów unijnych. Jako priorytet przyjęto jednak ochronę rodzimych tradycji i polskiego kapitału, poprzez współtworzenie w unijnych warunkach silnej grupy spółdzielczej. Grupa ta w zakresie warsztatu pracy ma odpowiadać standardom europejskim, ale zachowywać jednocześnie pełną autonomię i niezależność. Koncepcja ta jest włączona w zakres współczesnej strategii Banku Spółdzielczego w Gnieźnie, dając mu siłę i możliwości pokonywania kryzysów  finansowych na rynku międzynarodowym.

Ostatnie lata to okres niezwykle dynamiczny dla sektora bankowego, To także czas sprawdzenia odporności na skutki niesprzyjającej koniunktury gospodarczej. Bank Spółdzielczy w Gnieźnie  niejednokrotnie dowiódł jednak, że potrafi pokonywać trudności  i zewnętrzne przeszkody, czerpiąc siłę z bogactwa tradycji i doświadczenia. Toteż nadal  stawia na konkretną i czytelną wizję oraz skuteczne metody działania, które mają utrwalać wypracowane wartości i tworzyć stabilne perspektywy rozwoju  banku  na następne lata.


1 Źródło: K. Pawlak, E. Scholtz – "Sto lat spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowej w Gnieźnie 1871-1971", Gniezno 1973
2 Ibidem
3 Według aktualnej terminologii ustawowej jest to Bank Zrzeszający.
4 Posługującym się aktualnie nazwą "SGB-Bank S.A."
5 Ustawa  z dnia 7 grudnia 2000 r.  o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz.U. z 2000 r. Nr 119 poz. 1252 z późn. zm.)
6 Zgodnie z § 3 ust. 2 Statutu Banku Spółdzielczego w Gnieźnie  -  "Bank działa na terenie całego kraju".